Grand Prix Macau – trzy Puchary Świata FIA
Tegoroczne Grand Prix Macau odbędzie się po raz 72. Z imprezy będącej czysto towarzyską, na przestrzeni lat stało się najważniejszym wydarzeniem motorsportowym w Azji i jednym z najbardziej prestiżowych na świecie. Oto krótkie wprowadzenie do tego, co będzie się działo na ulicach Makau oraz na antenie Motowizji.
Historia Grand Prix Macau rozpoczęła się w 1954 roku, kiedy to lokalny automobilklub zorganizował wyścig czterogodzinny. Ścigano się na niemalże identycznej konfiguracji jak obecnie, ale stan dróg pozostawał wiele do życzenia – w końcu mówimy o latach ’50, tak więc były „kocie łby” i był też szuter. Jedyne dwie różnice względem obecnego kształtu Guia Circuit to niezwykle ciasny nawrót oraz lokalizacja prostej startowej.
Bardzo szybko wyścig w Makau zyskał międzynarodową sławę i zaczął przyciągać kierowców z całego świata, nie tylko z regionów państw ościennych czy kolonizatorów tego regionu. Prawdziwa rewolucja zaczęła się jednak na przełomie lat ’60 i ’70, kiedy to na Grand Prix Macau zaczęli przyjeżdżać kierowcy w bolidach jednomiejscowych – najpierw w specyfikacji Formula Libre, a potem Formula Pacific.
Prawdziwa rewolucja nastąpiła jednak w 1983 roku. Wtedy też Grand Prix Macau stało się wyścigiem Formuły 3. Tamtą edycję Grand Prix Macau wygrał Ayrton Senna – późniejsza legenda wyścigów samochodowych. Od tego momentu wyprawa do tej chińskiej enklawy stała się jednym z najważniejszych punktów kalendarza dla młodych, obiecujących kierowców.
Senna nie był jedynym mistrzem świata Formuły 1, który wygrywał na Guia Circuit. W 1990 roku w jego ślady poszedł Michael Schumacher. Trzynastu z obecnych kierowców Formuły 1 ma na swoim koncie start w Grand Prix Macau. Co jednak ciekawe, żaden z nich nie wygrał tego wyścigu – nawet Max Verstappen.
Polskim kibicom Grand Prix Macau głównie kojarzy się z Robertem Kubicą. Oprócz Andrzeja Dziurki, który ścigał się tutaj samochodami turystycznymi, Krakowianin jest jedynym Polakiem, który brał udział w rywalizacji na Guia Circuit. W obu przypadkach był drugi i w obu przypadkach do zwycięzcy zabrakło mu zaledwie 0,7 sekundy.
O prestiżu tego wyścigu może świadczyć fakt, że bardzo często na start decydują się kierowcy, którzy już nie rywalizują na poziomie Formuły 3. Tak było z Kubicą w 2005 roku, kiedy został mistrzem Formuły Renault 3.5, tak też było w przypadku zwycięzcy z 2016 roku – Antonio Felixa da Costy. Portugalczyk wygrał w Makau w 2012 roku, kiedy był jednym z najbardziej obiecujących juniorów Red Bull Racing. Do F1 się jednak nigdy nie dostał, więc znalazł sobie nową ścieżkę kariery w DTM i Formule E. Mimo to stanął na starcie Grand Prix Macau 2016, gdzie rywalizował chociażby z liderem klasyfikacji generalnej obecnego sezonu F1 Lando Norrisem czy George’em Russellem.
Mimo rewolucji, jaka nastąpiła od 2019 roku w tej kategorii, Formuła 3 dalej była tą klasą, która ścigała się o najważniejsze laury w Grand Prix Macau. Bolidy były zdecydowanie szybsze, pojawił się system DRS, a na dodatek nie było już wielu różnych serii tej kategorii rozsianych po całym świecie, tylko jedna, oficjalna Formuła 3. Zwiększone prędkości oraz koszty, połączone z tym, że FIA wprowadziła alternatywę do Formuły 3, w jej dawnym rozumieniu, sprawiły, że Puchar Świata FIA F3 zastąpił Puchar Świata FIA FR – Formuły Regionalnej, czyli kategorii pomiędzy F3 i F4. Pierwszą edycję wygrał Amerykanin Ugo Ugochukwu. To właśnie tutaj zobaczymy mistrza Euroformuły Open Tymka Kucharczyka. Więcej o jego rywalach dowiecie się w osobnym artykule.
Kiedy świat został zdominowany przez pandemię COVID-19, a o podróżach zagranicznych, zwłaszcza do Azji, nie było wręcz mowy, organizatorzy Grand Prix Macau musieli znaleźć rozwiązanie. W ten sposób w latach 2020-2022 głównym punktem programu była rywalizacja w Formule 4. Była to wręcz runda Chińskiej Formuły 4, a ponieważ mogła ona poszczycić się licznym gronem kierowców, to pola startowe nie świeciły pustkami. Trudno jednak mówić o większym prestiżu tamtych edycji, jako, że startowali wyłącznie kierowcy z Chin, Makau, Hong Kongu i Tajwanu. Dwie edycje wygrał reprezentant gospodarzy Hon Chio Leong. Mimo, że swoją ścieżkę kariery zmienił na samochody GT, to w tym roku wróci na Grand Prix Macau w Pucharze Świata FIA FR.
Ponieważ sama Formuła 4 cieszy się ogromną popularnością na świecie, a względnym sukcesem okazał się specjalny wyścig w 2023 roku, kiedy to w ramach obchodów 70. edycji Grand Prix Macau zorganizowano aż dwa weekendy wyścigowe, w tym roku FIA postanowiła stworzyć Puchar Świata tej właśnie kategorii. W pierwszej edycji Pucharu Świata FIA F4 weźmie udział 20 kierowców. Oprócz licznej reprezentacji kierowców z azjatyckich mistrzostw, znajdzie się tam kilku czołowych juniorów ścigających się w Europie – mistrz Włoskiej F4 Kean Nakamura-Berta, mistrz Francuskiej F4 (korzystającej z dokładnie tych samych bolidów, które będą w użyciu w Makau) Alexandre Munoz, mistrz Brytyjskiej F4 Fionn McLaughlin czy trzeci we Włoszech Sebastian Wheldon.
Historia Grand Prix Macau zaczęła się jednak nie od formuł, a od samochodów sportowych. W większej formie powróciły one na ulice Makau w 2008 roku, kiedy zorganizowano pierwszy Puchar Makau GT. Ponieważ kategoria GT3 gwałtownie urosła na znaczeniu, a na dodatek nie miała formalnie swoich własnych zawodów mistrzowskich rangi FIA, w 2015 roku pierwszy raz odbył się Puchar Świata FIA GT. Zwłaszcza druga edycja zapisała się na kartach historii dzięki temu w jaki nieprawdopodobny wręcz sposób wygrał Laurens Vanthoor w Audi.
Dla wyjaśnienia: Vanthoor wygrał, ponieważ, ze względu na czerwoną flagę i gigantyczne opóźnienia w harmonogramie, nie było czasu na wznowienie rywalizacji, więc cofnięto kolejność kierowców do poprzedniego okrążenia, kiedy to Belga nie wyprzedził jeszcze Earl Bamber.
Jeszcze przed uzyskaniem statusu Pucharu Świata FIA GT, w Makau ścigała się śmietanka kierowców GT3, mających silne wsparcie zatrudniających ich producentów. Tegoroczna lista startowa ma szesnaście nazwisk, ale niech to Was nie zmyli. Gdyby wymienić wszystkie sukcesy Ayhancana Guvena, Laurina Heinricha, Sheldona van der Linde, Christophera Haase, Antonio Fuoco, Raffaele Marciello, Edorado Mortary, Yifeia Ye czy wspomnianego wcześniej Laurensa Vanthoora, to spokojnie można byłoby zapełnić kilka kartek papieru A4, a to nie wszystkie gwiazdy wyścigów GT3, które pojawią się w Makau. Kierowcy z tego grona wygrali Puchar Świata FIA GT/Puchar Makau GT aż siedem razy, a na dodatek Mortara dwa lata z rzędu zwyciężył w Grand Prix Macau.
Wyścigi kwalifikacyjne oraz główne wszystkich trzech Pucharów Świata FIA zobaczycie na antenie Motowizji.
Wyścigowy weekend w Motowizji – Harmonogram transmisji:
Sobota, 15 listopada
07:30 FIA GT World Cup: wyścig kwalifikacyjny
09:10 FIA FR World Cup: wyścig kwalifikacyjny
10:35 FIA F4 World Cup: wyścig kwalifikacyjny (retransmisja)
15:00 Eurocup-3: wyścig pierwszy
15:55 Hiszpańska F4: wyścig pierwszy
Niedziela, 16 listopada
08:25 FIA FR World Cup: wyścig główny
09:55 FIA F4 World Cup: wyścig główny (retransmisja)
11:55 Hiszpańska F4: wyścig drugi
12:55 FIA GT World Cup: wyścig główny (retransmisja)
14:55 Eurocup-3: wyścig drugi
15:50 Hiszpańska F4: wyścig trzeci